Empire’s 100 Greatest Movie Characters: waar zijn de vrouwen?

Empire magazine vroeg zijn lezers om te stemmen op de 100 greatest movie characters of all-time. Er zijn duizenden stemmen binnengekomen en de volledige lijst is op EmpireOnline.com te vinden. Wat mij al snel opviel is het gebrek aan vrouwelijke personages op de lijst. Maar 10 van de 100 personages op de lijst van Empire zijn vrouwelijk. Er wordt vaak gezegd dat er weinig goede rollen zijn voor vrouwen. Geeft deze lijst dat weer? Zijn er weinig goede vrouwelijke rollen waaruit wij kunnen kiezen voor het maken van deze lijst? Of ligt het er aan wat er wordt verstaan onder de benaming ‘greatest movie characters’? Great characters lijken voornamelijk gezien te worden als heldhaftig, stoer en sterk. Ook een overtuigende bad guy wordt vaak gezien als een great character.

gonegirl003Hier de enige 10 vrouwelijke personages van de 100 greatest movie characters of all-time:
#100. Edna Mode van The Incredibles (2004)
#093. Wednesday Addams van The Addams Family films (1991, 1993)
#075. Lisbeth Salander van The Girl with the Dragon Tattoo films (2009) en de remake (2011)
#069. Marge Gunderson van Fargo (1996)
#058. Sarah Connor van The Terminator films (1984, 1991, 2015)
#057. Katniss Everdeen van The Hunger Games films (2012-2015)
#054. Amélie Poulain van Amélie (2001)
#043. Amy Dunne van Gone Girl (2014)
#023. The Bride van Kill Bill (2003-2004)
#005. Ellen Ripley van de Alien franchise (1979-1997)

Wat opvalt is het aantal vrouwelijke personages met ‘mannelijke’ eigenschappen. Stoere ass-kickers als Sarah Connor, Katniss Everdeen en Ellen Ripley bevinden zich tussen Wolverine, Rocky Balboa, Jules Winnfield en Batman. Marge Gunderson heeft een als politieagente een ‘mannelijke’ baan en ook vrouwen als Amy Dunne en Lisbeth Salander laten niet zomaar over zich heen lopen.

clueless001Cher is ook great, maar op een andere manier
Het is misschien moeilijk om een ‘great’ vrouwelijk personage te bedenken die niet aan deze mannelijke kenmerken voldoet. De eerste character die in mij opkomt is Cher Horowitz, gespeeld door Alicia Silverstone in de komedie Clueless. Cher is een quotable tiener met een goed hart. Ze is het populairste meisje van de school zonder de mean girl te hoeven uithangen. Ze houdt zich vooral bezig met mode en de liefde in plaats van het redden van de wereld. Maakt dat Cher minder ‘great’ dan Lisbeth of Katniss? Zoals Cher zelf zou zeggen: as if!

Een vergelijkbaar personage is Elle Woods (Reese Witherspoon) van Legally Blonde die haar kennis over beauty en mode gebruikt om een rechtszaak te winnen. Ander voorbeeld: frêle ballerina Nina Sayers, gespeeld door Natalie Portman in Black Swan. Niet bepaald een stoere dame, maar wel één die je aan het denken zet.

Een ‘great’ personage hoeft in mijn ogen geen stoere, heldhaftige ass-kicker te zijn. Het belangrijkste is dat een personage goed uitgewerkt is en meer is dan alleen stoer, mooi of slim etc. Als het personage dan ook nog eens de wereld redt.. nou dan is dat mooi meegenomen. 😉

Welke vrouwelijke personages vind jij ‘great’?

Women in horror maand: over horror, gender en vrouwenhaat

Februari is ‘Women in horror month’, een maand waarin vrouwen in het horror genre gevierd worden. Horror heeft nogal een slechte reputatie. Er lijkt vaak sprake te zijn van misogynie, ofwel vrouwenhaat. Niet alleen worden vrouwen in horrorfilms vaak afgeslacht en door mannen nog wel, maar ook achter de schermen hebben vrouwen een achtergestelde positie. Veel horrorfilms zijn gemaakt door mannen en de grote namen in het genre zijn die van mannen als John Carpenter, Wes Craven, Tobe Hooper en modernere namen als James Wan en Eli Roth.

thebabadook001Essie Davis en Noah Wiseman The Babadook (2014)

Jennifer Kent heeft vorig jaar veel succes gehad met The Babadook, een horrorfilm die zij zelf geschreven en geregisseerd heeft. Haar omgeving reageerde minder enthousiast:

“A lot of people, when I spoke to them, as a woman, and said, ‘Oh, I’m directing a horror film,’ it was like I was directing a snuff film or porno or something terrible,” she says. “The view on horror is that bad.”

Als vrouw zijnde en liefhebber van horrorfilms heb ik eigenlijk nooit zo naar horror gekeken. Zijn het niet vrouwen als Nancy, Kristen en Alice die Freddy Krueger hebben verslagen? Is het niet Sidney die Ghostface al vier Scream films te slim af is geweest? Was het niet Erin die de arm van Leatherface heeft afgehakt, een baby heeft gered van een gestoorde familie en vervolgens wist te ontsnappen in The Texas Chainsaw Massacre remake? En zijn het niet mannen geweest die deze stoere en dappere vrouwen bedacht hebben? Is dit dan vrouwenhaat? Horror zit juist vol female empowerment!

tcm-erin002Jessica Biel in The Texas Chainsaw Massacre (2003)

Ik denk niet dat horror een genre is dat vrouwen haat of voor vrouwenhaters is. Ik vat het niet persoonlijk op dat er vrouwen worden vermoord in horrorfilms en heb niet het gevoel dat het vrouwen zijn die speciaal victimized worden in deze films. Want Sidney heeft alle Scream films overleefd, maar mannelijke personages als Randy, Derek, Cotton en Robbie niet. Toch hoor ik niemand klagen over misandrie (mannenhaat). Met name de zogenaamde torture porn (geen fan van deze benaming) heeft een slechte reputatie, terwijl de bekendste voorbeelden uit deze subgenre vrouwen niet speciaal als doelwit hebben: Saw en Hostel. Natuurlijk zullen er wel horrorfilms zijn die de marteling van vrouwen op allerlei vlakken exploiteren (denk aan rape-revenge horror en extremere torture porn) en waarschijnlijk zitten er wel vrouwenhaters bij die die films hebben gemaakt of die films leuk vinden. Maar horror is qua genre heel breed en er zijn genoeg films waarin vrouwen niet alleen maar het slachtoffer zijn. Het zijn er misschien niet veel, maar er zijn horror films waarin vrouwen de killer zijn.

thetheoryofeverything-felicityjones001Felicity Jones in The Theory of Everything (2014)

Wanneer we kijken naar de rol van vrouwen in horror in vergelijking met andere genres dan brengen we het er niet zo slecht vanaf. In genoeg films zijn vrouwen alleen maar de love interest, de trophy wife of zeurende vrouw van de mannelijke hoofdpersoon. We hangen er maar wat bij. Van de 8 films genomineerd voor de Oscar voor Best Picture dit jaar is er maar één actrice genomineerd voor haar hoofdrol in één van die films in tegenstelling tot 4 van de acteurs die genomineerd zijn voor hun hoofdrol. En die ene actrice, Felicity Jones voor The Theory of Everything, speelt de vrouw van Stephen Hawking. En in al die 8 films zijn de meeste of belangrijkste rollen weggelegd voor mannen. Misogynie of onverschilligheid? In horror kicken vrouwen tenminste nog ass! Kiezen daarom gerespecteerde actrices als Vera Farmiga, Jessica Chastain en Rose Byrne voor rollen in horrorfilms als The Conjuring, Mama en Insidious?

Wat betreft het gebrek aan vrouwen die werkzaam zijn in de horror industrie: is dit niet iets wat geldt voor de gehele film industrie? Mannen staan aan de top. Alle regisseurs die dit jaar genomineerd zijn voor een Oscar zijn allemaal van het mannelijke geslacht. Het is goed dat Women in Horror Month extra aandacht besteedt aan de positie van vrouwen in de horror industrie, maar misschien moeten we toch breder kijken naar de positie van vrouwen in de gehele film industrie.

Bekijk de officiële website voor meer informatie over Women in Horror Month.